Kompozitler, mimariden altyapıya kadar pek çok sektörde kendine yer bulmuştur. Ahşap, çelik ve beton gibi geleneksel malzemeler yüzyıllardır altyapı pazarında sağlam bir yer tutmaktadır. Buna karşın kompozitlerin, köprüler, kamu hizmeti yapıları, borular ve tanklar gibi altyapı uygulamaları söz konusu olduğunda birçok önemli avantajları mevcuttur. Sağladıkları bu avantajlar da onların tercih edilme oranını artırıyor. Biz bu yazımızda neden diğer malzemelerin değil de kompozitlerin tercih edilmesi gerektiğini ele alacağız.

Kompozit ve Çelik
Çelik, dünyada en çok kullanılan metallerden biridir. Üretimine binlerce yıl önce başlanmıştır. Kompoztiler ise hayatımıza çeliğe nazaran daha sonra girmiştir. Ancak daha eski olması daha iyi olduğu anlamına gelmez. Günümüzde kompozitler pek çok sektörde çeliğin yerini almaya başlamıştır. Bunun nedenleriyse aslında basittir;

  • Kompozit ürünler, çelik ürünlerden daha hafiftir: Kompozit ürünlerin reçine-takviye oranına bağlı olarak kendisine eş bir çelik ürüne göre ağırlığı yaklaşık olarak %70 daha hafiftir.
  • Kompozit ürünler sanılanın aksine çok daha güçlüdür: Çelik ürünlerin güçlenmesi için daha fazla metal eklenmesi gerekir ve bu da ağırlığı daha fazla artırır. Kompozitler ise bükülebilen ve kırılabilen kritik noktalara güç ekleyebilecek şekilde özel olarak tasarlanırlar.
  • Kompozitler korozyona dayanıklıdır: CTP ürünler, dış cephe uygulamalarında sert hava koşullarına ve sıcaklık değişimlerine dayanıklıdır. Çelik malzemeler ise bu koşullarla karşılaştığı zaman, çinko ile boyanmamış ise paslanırlar. Çeliklerin korozyondan korunması için boyanması veya kaplanması gerekir. Her iki durum da maliyeti artırır.
  • Kompozitler yalıtkandır: Çelik ve metal doğalarından dolayı elektriği iletirler. Bu durum da bazı zamanlarda sorunlara yol açabilir. Ancak kompozitler iyi birer yalıtkan oldukları için ısı geçişini azaltan bir dirence sahiptirler.

Kompozit ve Alüminyum

  • Alüminyum hafiftir, güçlü ve korozyona dayanıklıdır. Bu özellikleri kompozitlerle benzerlik gösterir. Özellikle hafif olmasından dolayı havacılık sektöründe tercih edilen malzemelerin başındaydı. Şu an ise uçak yapımında kompozit malzemeler ve alüminyum malzemeler bir arada kullanılıyor. Böylece işin içine kompozit malzemelerin de girmesiyle uçakların ağırlığının %20 oranında azaldığı söyleniyor. Peki kompozitlerin alüminyuma göre diğer avantajları neler?

  • Kompozitler gerilimle başa çıkmada muhteşemdir: Uçak gövdesi gibi yüksek gerilim yüklü alanlarda bu özellik, yorgunluğun ve bakımın azaltılmasına yardımcı olur. Alüminyum, gerilim yüklerine karşı daha hassastır.
  • Kompozitler tek parça tasarımlar oluşturabilirler: İster uçak kanatları isterse rüzgar kanatları olsun, bir ürünü tek parça halinde üretmek ekstradan bir bağlantı olmadığı için bakımı azaltır.
  • Kompozitler güçlü aynı zamanda da esnektirler: Kompozitler alüminyuma göre daha esnek ve dayanıklıdırlar. Çünkü direkt kopmadan önce önemli ölçüde bükülebilme özellikleri vardır.

Kompozit ve Ahşap
Ahşap, pek çok uygulamada kullanılabilen çok yönlü bir malzemedir. Ancak zamana karşı dayanıklı değildir ve çok bakım gerektirir. Ahşap aslında doğal bir kompozittir. (selüloz lifi ve lignin kombinasyonu) Ancak ne yazık ki doğal olması, insan yapımı kompozitler kadar dayanıklı olmasını sağlayamıyor.

  • Kompozitler uzun ömürlüdür: Ahşap belli bir süre sonra çürür ancak kompozitler zamana karşı dayanıklıdırlar.
  • Kompozitler boyutsal olarak kararlıdır: Kompozitler sıcak veya soğuk, ıslak veya kuru olduklarında şekillerini ve boyutlarını koruyabilirler. Ahşap ise nemlendikçe şişer ve küçülür.
  • Kompozitler az bakım gerektirir: Ahşap teknekler su ve sabunla yıkandığı zamanlarda sürekli olarak çürüdü mü diye kontrol edilir, zımparalanarak bakım yapılır. Ancak kompozitlerde böyle bir durum söz konusu değildir. Kompozit malzemeli tekne su ve sabunla kolayca temizlenebilir. Ayrıca tahtayı yiyen zararlı böceklere karşı da dayanıklıdır.
  • Kompozitlerin taşınması ve kurulması kolaydır: Hafif olduklarından dolayı kompozitlerin taşınması ve kurulması kolaydır. Ahşap ise daha ağır olduğu için hem taşıması zordur hem de kurulumu için daha fazla güce ihtiyaç vardır.

Kompozit ve Granit
Granitin en popüler olarak kullanıldığı yer, mutfak tezgahlarıdır. Birçok kişi graniti şık olarak bulurken, bu şıklığın pek çok dezavantajı da vardır. Granitlerin gözenekli taşları kolayca lekenlenir hatta üzerinde bakteri biriktirir. Düzenli bir bakım gerektirir ve çok ağırlardır. Kompozitlerin granitlere göre kullanımı daha rahattır.

  • Kompozitler gözeneksizdir: Bu durum hem onların aralarına yiyecek parçaları kaçmasını ve bakterilenmesini önler hem de normal granitlerden çok daha hijyenik hale getirir.
  • Kompzitlerin bakımı kolaydır: Kompozitler için özel temizlik malzemelerine gerek yoktur. Ayrıca granitler gibi aşınma sorunları yoktur. Bu yüzden farklı türlerdeki dezenfektan malzemelerine dayanabilirler.
  • Kompozitler ucuzdur: Granit olan ürünlerin maliyeti kompozit ürünlerden çok daha fazladır. Üzerine eklenen profesyonel kurulum ücretleri de bu maliyeti artırır. Kompozitler ise genelde kendin yap şeklinde uygulanabilir.
  • Kompozitler ısıya dayanıklıdır: Kompozitler, yüksek sıcaklıklara maruz kaldıklarında bütünlüklerini koruyabilirler. Onların aksine granitler ısıyı ememez, bu sebepten dolayı da üzerine sıcak tavalar yerleştirilirse çatlayabilir veya kırılabilirler.